Bogowie odeszli, został tylko… Kłamca

    Zmierzch bogów nordyckich – Ragnarok, miał być ostateczną walką między bogami a demonami pod przywództwem Lokiego – boga kłamstwa, adoptowanego syna Odyna i zabójcy boga piękna – Baldra. Wikińskie sagi nie przewidziały jednak, iż ktoś go uprzedzi. Chrześcijańscy Aniołowie zabijają mitycznych bogów, a w zamian za przysługę wyświadczoną im przez żonę Lokiego – Sygin, darują mu wolność. Wkrótce potem Loki zostaje „pierwszym cynglem skrzydlatych” – ich chłopcem od brudnej roboty.

    W świecie „Kłamcy” chrześcijański Bóg odszedł, pozostawiając swoich Aniołów samych sobie. Jego nakazy są jednak nadal żywe, więc wiele możliwości radzenia sobie z problemami jest poza zasięgiem pierzastych. Nikt jednak nie powiedział, że nie mogą opłacić sobie pomocnika, a nikt lepiej od boga oszustw nie ominie kłopotliwych przeszkód…

    „Kłamca” Jakuba Ćwieka wciąga od pierwszej do ostatniej strony. Jest napisany prostym językiem, pełnym  jednak dowcipnych wtrąceń i gier słownych. W tej książce mitologia nordycka przeplata się z religią chrześcijańską, jednak obie one dość mocno odbiegają od standardowych wyobrażeń czytelników. Potężny Odyn okazuje się zmęczony wizją końca, Aniołom daleko do wizji posłusznych i miłosiernych istot. Boga nie ma, bo choć nie umarł, to odszedł, i nie wiadomo, kiedy wróci. Sobą jest natomiast Loki – buntowniczy, ironiczny i bezczelny, choć z początku nie sposób zrozumieć, dlaczego postanowił wynająć się Aniołom. Z pewnością dla zysku, ale czy motywuje nim coś jeszcze? Ćwiekowskiego Lokiego trudno nie polubić, jego wielkie ego, poczucie humoru, hedonizm i urok osobisty tworzą mieszankę postaci ujmującej i niezwykle ciekawej… a przede wszystkim – ludzkiej. A jak tu nie uwielbiać boga, któremu bliżej do wokalisty zespołu rockowego niż do starca na chmurce, a którego ulubionym zajęciem jest przygryzanie wykałaczki?

    Lektura „Kłamcy” okaże się jednak gratką nie tylko dla wielbicieli mitologii nordyckiej. Na kartach książki spotkamy też innych mitycznych bohaterów – takich jak Anubis czy Światowid. Zadziwić może wplecenie w ich losy aluzji biblijnych, które wydawać się będą stworzone specjalnie po to, by w przyszłości Ćwiek mógł napisać swoją powieść. Razem z Lokim odbędziemy podróż nie tylko po różnych wierzeniach – odwiedzimy również kawał świata: od Wrocławia po Egipt, nie zapominając o mitycznej Walhalli. Anielskie zadania wyznaczone Lokiemu także będą zróżnicowane – raz będzie musiał odwiedzić samobójcę, innym razem grupkę satanistów, a kiedy indziej – niezbyt przyjemnego demona… Z kolei dla koneserów kina Ćwiek przygotował, obok aluzji mitologicznych – nawiązania do smaczków z filmu rodem, tak więc – dla każdego coś angażującego wyobraźnię.

   Na „Kłamcę” składa się kilkanaście opowiadań o zróżnicowanej długości. Mi osobiście najbardziej przypadł do gustu tekst „Cicha noc” – wyróżniający się największą dozą refleksji, bo ta, choć niknie obok bezczelnych popisów i dowcipnych scen, także pojawia w książce. Czytelnik zetknie się z nią, odwiedzając wraz z Lokim Sygin pogrążoną w śpiączce czy śledząc moment, kiedy Kłamca spotyka Kłamczucha… ale kim jest ten drugi, zdradzała nie będę, by nie popsuć przyjemności z lektury.

    Nie wydaje mi się, by znalazł się miłośnik fantasy, któremu „Kłamca” nie przypadnie do gustu. Jeśli nie zabójczym dowcipem, skrzącym z każdej strony książki, czy genialnymi aluzjami mitologicznymi i biblijnymi… to samym Lokim, którego buta już od pierwszych stron rodzi sympatię do bohatera. I nie pozwala jej zmaleć ani na chwilę.

 

autor: Jakub Ćwiek
tytuł: Kłamca
wydawnictwo: Fabryka Słów
miejsce wydania: Lublin
data wydania: 2005
grafika i projekt okładki: Piotr Cieśliński

W serii o Lokim ukazały się pozycje:
Kłamca (2005)
Kłamca 2. Bóg marnotrawny (2006)
Kłamca 3. Ochłap sztandaru (2008)