Powieść fantasy, powieści fantasy nie równa...

W tak obszernym gatunku ciężko jest doszukać się jednolitości
treści, celów, nastrojów, przesłanek etc. Mnogość
podgatunków może czasem przytłoczyć, warto jednak zapoznać
się z najważniejszymi z nich. Dlatego poświęcę się i dla
słabiej zorientowanych zamieszczę bardzo pobieżny wprawdzie, ale
przekrój przez największe nurty.

Heroic
Fantasy:

Najpopularniejsza
i paradoksalnie najmniej szanowana w fanatycznych kręgach fantastów
grupa. Stereotypowo heroic fantasy jest związane z wędrówką
elfa, człowieka i krasnoluda polujących na smoki i inne kreatury,
aby uratować świat, zaś księżniczka okazuje się być boginią,
a drużyna odkrywa moce paranormalne. Częstym zabiegiem stosowanych
przez autorów jest rozdzielenie bohaterów na dobrych i
złych. Dobrze jest, gdy główny bohater to wybraniec ratujący
świat, w dodatku posiada niemal nieograniczone moce, których
nie powstydziłby się przeciętny półbóg, a podrzędny
ćwierćbóg mógłby jedynie pozazdrościć.

Elementy
tego gatunku możemy odnaleźć w większej części literatury spod
znaku miecza i magii, bądź innej „ambitnej” literatury
fantastycznej. Dobitnym przykładem jest Saga o Wiedźminie, która
mimo zawarcia dużej ilości elementów heroic fantasy
zaliczana jest do high lubdark fantasy.

Low
Fantasy (quasi-historyczna) :

Charakteryzuje
się realizmem zbliżonym do świata rzeczywistego, bardzo często
nawiązując do istniejących w nim realiów. Fantasy bez
elfów, krasnoludów,
smoków, wielkich czynów i ratowania świata, w którym
magia jest jedynie zjawiskiem incydentalnym. Nie do końca realna,
ale jednak opowieść o zwyczajnych,normalnych ludziach, powodowanych
prostymi, naturalnymi pobudkami, w przeciwieństwie do heroicznych,
epickich powieści, w których podstawowym celem każdego jest
oddanie życia własnego, za życie milionów.

Dark
Fantasy:

Panuje
w nim dość ponury nastrój, emanuje beznadzieją, a wszystko
wokół jest złe i mroczne. Nie ma tu miejsca na wzniosłe
ideały, piękne krajobrazy i miłość do wszystkiego, co żyje.
Ukazuje zdecydowanie tą „gorszą i brzydszą” stronę świata.
Często zawiera także elementy przypisywane horrorowi.

High
Fantasy:

Akcja
rozgrywa się w świecie zupełnie zmyślonym, względnie równoległym
do naszej rzeczywistości. Charakterystyczne cechy to wielowątkowość,
conajmniej kilku znaczących bohaterów, akcja rozwleczona w
czasie i... obszerność dzieła. Zazwyczaj są to powieści
kilkutomowe albo przerażająco grube tomiszcza, zdecydowanie nie na
jeden wieczór.

Urban
Fantasy:

Akcja
rozgrywa się w realiach wielkomiejskich. Specyficzny klimatjest
spowodowany przez pozorną sprzeczność współistniejących
tu magii i techniki.

Pozwolę
sobie przytoczyć słowa Andrzeja Sapkowskiego, bardzo trafnie
określające ten nurt:

„Urban fantasy (wymawia się
"erben"), to jeden z subgatunków naszego ulubionego,
jakże bogatego gatunku literackiego. Mianem urban fantasy określamy
utwory utrzymane w poetyce pikarejsko-wielkomiejskich ballad,
krzyżujące i godzące atmosfery kryminałów Chandlera z tymi
rodem z West Side Story i z tymi z Pulp Fiction, tymi z ballad
Leonarda Cohena i Stinga z tymi z tekstów i muzyki Marka
Knopflera, Kurta Cobaina i Sida Viciousa. Utwory, w których
magia wśród kwadrofonicznego łomotu rock and rolla i ryku
Harleyów wkracza do betonowo-asfaltowo-neonowej dżungli
naszych miast. Magia wkracza. Wraz z nią wkraczają mieszkańcy
magicznych krain. Najczęściej po to, by cholernie narozrabiać. „

Space
Fantasy i Science Fantasy:

Dziwne
twory zawierające elementy zarówno fantasy jak i
science-fiction, najczęściej osadzone w kosmosie, na innej
planecie.

Epic
Fantasy:

Odmiana
bardzo zbliżona do heroic fantasy, z tą różnicą, że świat
jest mniej wyidealizowany, a bohaterami zamiast wielkich mistrzów
i bółbogów skonstruowanych ze stali nierdzewnej, są
zwyczajni wojownicy czy magowie lub zupełnie niepozorne istoty.

Young
Fantasy:

Podgatunek
tworzony z myślą głównie o młodych czytelnikach. Nie
uświadczysz tu brutalności, wulgaryzmów i morza posoki, za
to znalajdziesz multum elfów, smoków, wróżek i
magii.

Adult
Fantasy:

Analogicznie,
fantasy przeznaczone wyłącznie dla czytelników dorosłych.
Jednym słowem krwią i spermą płynące, brutalne i pełne gwałtu,
dewiacji seksualnych i innych spraw dozwolonych od lat osiemnastu.

W
dzisiejszym fantasy można jednak znaleźć tak naprawdę wszystko
od mitu, eposu i manifestu przez romans, fantazję polityczną,
elementy grozy, erotyzm, filozofię, psychologię, religie wszelakie,
demonologię, angelologię, aż po komedię, parodię a nawet
bimbrowników w gumofilcach.