Runy kojarzone są przede wszystkim z
alfabetem, jak każdy inny służącym do pisania.

Zagłębiając się jednak w historię zagadnienia, stwierdzić
można, że znaki runiczne pierwotnie wcale nie miały służyć
pisaniu w takim znaczeniu, jak dziś je rozumiemy. Najstarsze, znane
ludom germańskim formy czytania i pisania obejmowały litery ryte.
Runy, przeznaczone były głównie do wycinania w drewnie
(względnie kamieniu), dlatego kształty liter w najwcześniejszej
fazie ograniczały do maksimum wszelkie krzywizny. Litery składały
się z pionowo prowadzonych oraz ukośnych cięć. Wiadomości
zapisane w ten sposób zazwyczaj były krótkie, zwięzłe
i treściwe. Głównym zastosowaniem było jednak zdabienie
broń, naczyń czy przedmiotów codziennego użytku. Zapisywano
też przy ich pomocy zaklęcia nad drzwiami domów i na
dziobach okrętów. Miały one na celu odstraszenie wrogów
oraz przyciągnięcie powodzenie i szczęścia.
Słowo runa
oznacza nie tylko literę runiczną, ale przede wszystkim "tajemnicę,
wiedzę magiczną". Słowo to kojarzy się również ze
staroniemieckim „runen” - szeptać, staroangielskim „reonian”
- mruczeć, staroirlandzkim „run” - tajemnica, staroangielskim
„runian” - mówić cicho, albo liczbą mnogą irlandzkiego
słowa „runar” - sekrety.

Najstarszy alfabet runiczny składał się z 24 znaków. Od
pierwszych sześciu liter został on nazwany futharkiem. Znaki są
podzielone na trzy Klany (Aett) lub tzw. „grupy ośmiu”.

Klan Freya :Fehu, Uruz, Thurisaz, Ansuz, Raido, Kaunaz,
Gebo, Wujno

Klan Heimdall's: Hagal, Nauthiz, Isa, Jera, Eihwaz, Pertho,
Algiz, Sowulo

Klan Tyr: Tiwaz, Berkana, Ehwaz, Mannaz, Laguz, Inguz,
Othila, Dagaz

Pochodzenia run upatrywać należy w mitologii skandynawskiej.
Istnieje kilka wariantów mitu, który opowiada o tym,
jak Odyn zwany także Wotanem lub Wodanem otrzymał runy i podarował
je ludziom, po to, by mogli korzystać z ich mocy.

Odyn poświęcił swoje oko, wrzucając je do studni Olbrzyma
Mimira, by móc napić się ze źródła wiedzy i
mądrości. Tracąc częściowo zdolność widzenia, zyskał zdolność
widzenia nadprzyrodzonego. Następnie, przebił sobie bok włócznią,
a bogowie powiesili go za stopę, głową w dół, na świętym
drzewie świata Yggdrasilu. Wisiał tak dziewięć dni i nocy.
Dopełnił w ten sposób całości misterium wtajemniczenia i
śmierci. Po dziewięciu dniach, nawiedziło go światło odkrytych
run. Odgadując ich sens, Odyn stał się władcą rytych znaków
mocy. Wyrył je na kijach magicznych, następnie zeskrobał je dobrze
naostrzonym nożem na drobne wiórki, które zmieszał z
miodem i dał do wypicia ludziom, przekazując im w ten sposób
magiczne znaki. Odyn pouczał, że z run należy korzystać we
wszystkich życiowych okolicznościach, gdyż są one przewodnikiem i
służą pomocą.
Wielu badaczy utrzymuje, iż ta ofiara z samego
siebie stanowiła klasyczny ryt inicjacyjny, występujący w
praktycznie wszystkich archaicznych kulturach szamańskich,
polegający na przejściu w inny stan świadomości.

Obecnie runy służą głównie
do wróżenia. Najczęściej w użyciu pojawiają się
współcześnie karty runiczne. Runy mogą także służyć do
tworzenia talizmanów i amuletów czy też mandali
runicznych.