Sherlock Holmes w reżyserii Guy’a Ritchiego stał się sławny jeszcze przed premierą, za sprawą informacji o kierunku, w jakim podążać będzie nowa wersja przygód angielskiego detektywa. Podniósł się krzyk i krytyka dotycząca zerwania z typowym wizerunkiem Sherlocka, nasycenia filmu akcją i bijatykami, czy wreszcie doborze aktorów, z Robertem Downey Jr w roli głównej. Potem przyszła premiera… i okazało się, że nowy Sherlock Holmes doskonale odnajduje się w rzeczywistości roku 2010.

Intryga filmu kręci się wokół śledztwa w sprawie morderstw młodych dziewcząt. Sprawcą okazuje się lord Blackwood, parający się przy okazji czarną magią. Za sprawą Holmesa i dr Watsona, lord zostaje skazany i stracony. W niedługim jednak czasie Blackwood cudownie zmartwychwstaje, i zaczyna wprowadzać w życie swój plan. Czas ucieka, giną kolejne osoby, przeciwnik rośnie w siłę a Sherlockowi w rozwiązaniu zagadki wcale nie pomaga fakt, że dr Watson ma zamiar się ożenić i w końcu się ustatkować. A jeśli dodać do tego pojawienie się dawnej miłości Holmesa, Irene Adler, można być pewnym, że wszystko będzie zdecydowanie trudniejsze, niż na początku się wydawało…

Jednak gruncie rzeczy fabuła jest tylko punktem wyjścia dla budowania pasjonującego widowiska, sięgającego po najlepsze wzorce spod znaku Kina Nowej Przygody. Wydaje się, że najbliżej nowemu Holmesowi do Indiany Jonesa. Podobnie jak filmy o archeologu, obraz Ritchiego używa filmu do opowiadania wciągającej historii awanturniczej, w której wszelkie nielogiczności maskowane są przez zwroty akcji i inteligentne dialogi, a całość zyskuje umowny charakter, podporządkowując obraz radości oglądania. Inną cechą łączącą te filmy jest charyzmatyczna postać głównego bohatera, wokół którego ogniskuje się intryga. Nowy Holmes jest postacią skomplikowaną i przez to szalenie interesującą. Człowiek obdarzony niezwykłą inteligencją, szczery, mistrz dedukcji o zapędach wynalazcy, doskonały detektyw i oddany przyjaciel. Z drugiej strony – człowiek całkowicie nieprzystosowany do życia w mieszczańskim społeczeństwie, złośliwy gbur, skłonny do bijatyk pijak, eksperymentujący z używkami maści wszelakiej i prawdziwy cierń w tyłku dla dr Watsona, któremu Holmes postara się nawet sabotować plany małżeńskie. Ta ambiwalencja sprawia, że Sherlock w wykonaniu Roberta Downey Jr, (który zagrał porywająco, z pasją i luzem jednocześnie) jest tak pociągający. A jeśli dodać do tego próbującego „uczłowieczyć” detektywa dr Watsona (fenomenalna kreacja Jude Lawa, niewiele ustępująca roli głównej) otrzymujemy mieszankę wybuchową. To właśnie dialogi tej dwójki – szalonego Holmesa, wprowadzającego chaos do życia swego przyjaciela i statecznego dr Watsona, przypominającego partnerowi, że istnieje coś takiego jak normy społeczne – są głównym dostawca humoru. Ich przekomarzania, wzajemne przytyki i przebijająca spod nich bezgraniczna przyjaźń wprowadzają mnóstwo kolorytu.

Zresztą, aktorstwo jest jednym z największych plusów filmu. Robert Downey Jr już w Iron Manie pokazał, że świetnie sobie radzi z graniem playboya i luzaka, natomiast w Sherlocku Holmesi<,/i> zdaje się wspinać na wyżyny, grając drania o złotym sercu. Jego Holmes jest zabawny, pełen zgryźliwości, a jednocześnie niezwykle sprawny i diabelnie inteligentny. No i nigdy nie traci rezonu, nawet, gdy budzi się nagi, przykuty kajdankami do łóżka. Z kolei Jude Law doskonale wyraził stateczność dr Watsona, którego wojskowa natura czasem przebija spod maski spokoju i opanowania, i który da się namówić przyjacielowi nawet na najbardziej szalone wyczyny. Trzeba także pochwalić Marka Stronga w roli lorda Blackwooda. Jego postura, sposób poruszania, głos i mimika idealnie pasują do demonicznego szlachcica. Rola zdecydowanie drugoplanowa, ale zdecydowanie wybijająca się na plus. Nieco gorzej na tym tle wypadła Rachel McAdams jako Irene Adler. Na początku brakuje jej przebojowości i uroku, co z czasem nadrabia, jednak wydaje się z czwórki głównych postaci jest najsłabiej zagrana i lekko bezbarwna.

A wady? Cóż, czasem reżyser przesadza, zarówno w kwestii fabuły (lubi Ritchie efekciarstwo, lubi) jak i plastyki: scenografia generowana komputerowo wygląda miejscami na zdrowo przerysowaną, zbyt ostrą i przestylizowaną. Czasem jednak prezentuje się to całkiem nieźle, wprowadzając klimat jak ze starych, rysowanych pocztówek. Można było też skrócić film o kilka minut, ale to już tylko moje czepianie się…

Reasumując – Sherlock Holmes to kawał pełnokrwistego kina awanturniczego w starym, dobrym stylu: rozrywkowego i zabawnego, lecz jednocześnie inteligentnego. Reżyserowi udało się tchnąć w skostniałą opowieść o detektywie nowe życie i stworzyć bardzo dobry film. Z niecierpliwością czekam na kolejną cześć.

Piotr „Vivaldi” Sarota

Tytuł oryginalny:Sherlock Holmes
Gatunek: kryminalny, przygodowy
Kraj produkcji: Wielka Brytania, Stany Zjednoczone

Główne role:
Robert Downey Jr. - Sherlock Holmes
Jude Law - dr Watson
Rachel McAdams - Irene Adler
Mark Strong - Lord Blackwood

Rok produkcji: 2009
Data premiery: 24 grudnia 2009
Czas trwania: 128 minut

Reżyseria: Guy Ritchie
Scenariusz: Michael Robert Johnson, Anthony Peckham, Simon Kinberg, Lionel Wigram (historia), Arthur Conan Doyle (postacie)
Muzyka: Hans Zimmer
Zdjęcia: Philippe Rousselot
Scenografia: Sarah Greenwood, Katie Spencer
Kostiumy: Melissa Meister, Jenny Beavan